3 เหตุผลที่ห้องปฏิบัติการ (Lab) ทำระบบ ISO/IEC 17025 ไม่สำเร็จ... ทั้งที่ทีมงานมีความสามารถสูง

3 เหตุผลที่ห้องปฏิบัติการ (Lab) ทำระบบ ISO/IEC 17025 ไม่สำเร็จ... ทั้งที่ทีมงานมีความสามารถสูง

หมวดหมู่: บทความความรู้ / วารสารออนไลน์ ผู้เขียน: พี่นีน่า (วิทยากรและที่ปรึกษระบบ ISO/IEC 17025 , Foodtek Supply and Consultant Co.,Ltd)
 
การจัดทำระบบมาตรฐาน ISO/IEC 17025 ถือเป็นก้าวสำคัญสำหรับห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบที่ต้องการยกระดับความน่าเชื่อถือและมาตรฐานในระดับสากล อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์ที่ได้ให้คำปรึกษาและช่วยเหลือห้องปฏิบัติการมามากกว่า 100 แห่ง พบว่ามีห้องปฏิบัติการจำนวนไม่น้อยที่เริ่มต้นโครงการด้วยความตั้งใจ และมีทีมงานที่มีความสามารถสูง แต่สุดท้ายโครงการกลับยืดเยื้อ ใช้เวลานานหลายปีก็ยังไม่สำเร็จ หรือบางแห่งถึงขั้นต้องยกเลิกโครงการไปเลยก็มี
 
คำถามที่น่าสนใจคือ "ทำไมห้องปฏิบัติการเหล่านั้นถึงทำระบบ ISO/IEC 17025 ไม่สำเร็จ?"
 
ในบทความนี้ เราจะมาเจาะลึกถึง 3 สาเหตุหลักที่เป็นอุปสรรคสำคัญในการขอการรับรองระบบ ISO/IEC 17025 เพื่อให้ผู้บริหารและทีมงานในห้องปฏิบัติการสามารถนำไปปรับใช้และวางแผนป้องกันปัญหาเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
 
 
เหตุผลที่ 1: การตีความข้อกำหนดคลาดเคลื่อน (Misinterpretation of Requirements)
สาเหตุอันดับแรกที่พบได้บ่อยที่สุดคือ "ความไม่เข้าใจในข้อกำหนดอย่างถ่องแท้" หลายองค์กรอาจมีประสบการณ์ในการทำระบบมาตรฐานอื่นๆ มาก่อน เช่น ISO 9001 หรือ GMP/HACCP จึงมักจะนำกรอบความคิดเดิมมาประยุกต์ใช้กับ ISO/IEC 17025 โดยคิดว่ามีความคล้ายคลึงกัน
 
แต่ในความเป็นจริง เมื่อลงมือปฏิบัติงานและจัดทำเอกสาร ทีมงานมักจะประสบปัญหาการตีความข้อกำหนดผิดพลาด ส่งผลให้การเขียนเอกสารระเบียบปฏิบัติ (Procedure) หรือคู่มือคุณภาพ (Quality Manual) ไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของมาตรฐาน สิ่งที่ตามมาคือกระบวนการทำงานที่ซ้ำซ้อน การต้องกลับมาแก้ไขเอกสารใหม่หลายรอบ ทำให้สูญเสียทั้งเวลาและทรัพยากรบุคคลไปอย่างเปล่าประโยชน์ จนในที่สุดเอกสารเหล่านั้นก็ถูกกองทิ้งไว้และโครงการก็หยุดชะงัก

เหตุผลที่ 2: ขาดการสนับสนุนด้านเทคนิคเชิงลึก (Lack of Technical Support)
มาตรฐาน ISO/IEC 17025 มีความแตกต่างจากมาตรฐานระบบการจัดการทั่วไปตรงที่มีข้อกำหนดด้านเทคนิค (Technical Requirements) ที่มีความซับซ้อนและเฉพาะเจาะจงสูงมาก เช่น การประเมินความไม่แน่นอนของการวัด (Measurement Uncertainty), การตรวจสอบความใช้ได้ของวิธีทดสอบ (Method Validation), และการประกันคุณภาพผลการทดสอบ (Quality Assurance of Results)
 
แม้ว่าทีมงานจะผ่านการฝึกอบรมมาแล้ว แต่เมื่อต้องนำทฤษฎีมาประยุกต์ใช้กับหน้างานจริง มักจะเกิดความไม่มั่นใจว่าสิ่งที่กำลังดำเนินการอยู่นั้นถูกต้องตามหลักวิชาการหรือไม่ การขาดที่ปรึกษาหรือผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์คอยให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด (Technical Support) ทำให้ทีมงานเกิดความสับสน หลงทาง และใช้เวลาไปกับการลองผิดลองถูกในกระบวนการทางเทคนิคมากเกินความจำเป็น

เหตุผลที่ 3: ภาระงานที่ล้นมือของบุคลากร (Multi-task Overload)
ปัญหาเชิงโครงสร้างที่พบในห้องปฏิบัติการหลายแห่งคือ บุคลากรต้องรับผิดชอบงานหลายหน้าที่ในเวลาเดียวกัน (Multi-tasking) นักวิทยาศาสตร์หรือเจ้าหน้าที่ทดสอบมักจะต้องสวมหมวกหลายใบ ทั้งการทำงานทดสอบประจำวัน, การควบคุมคุณภาพ (QA/QC), การแก้ปัญหาในสายการผลิต, รวมถึงการเข้าร่วมประชุมต่างๆ
 
เมื่อต้องรับผิดชอบงานประจำ (Routine Work) ที่มีความเร่งด่วน การจัดสรรเวลาเพื่อมาพัฒนาระบบเอกสารและการประเมินทางเทคนิคสำหรับ ISO/IEC 17025 จึงกลายเป็นเรื่องรอง ส่งผลให้ความคืบหน้าของโครงการเป็นไปอย่างล่าช้า และไม่มีเป้าหมายใดที่สำเร็จเป็นรูปธรรมอย่างแท้จริง

บทสรุปและแนวทางแก้ไข
จากทั้ง 3 เหตุผลที่กล่าวมา จะเห็นได้ว่าปัญหาที่ทำให้ห้องปฏิบัติการไม่ได้รับการรับรอง ISO/IEC 17025 นั้น "ไม่ใช่เพราะทีมงานไม่เก่ง" แต่เป็นผลมาจาก "ระบบและวิธีการดำเนินงานที่ยังไม่เหมาะสม"
 
การลองผิดลองถูกด้วยตนเองอาจทำให้ต้องสูญเสียเวลาและงบประมาณมหาศาล การมีที่ปรึกษาที่มีประสบการณ์เข้ามาช่วยวางโครงสร้างระบบ ให้คำแนะนำด้านเทคนิคที่ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น และช่วยจัดลำดับความสำคัญของงาน จะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ห้องปฏิบัติการสามารถก้าวข้ามอุปสรรคเหล่านี้และได้รับการรับรองมาตรฐานได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
 
สนใจปรึกษาการวางระบบ ISO/IEC 17025 สำหรับห้องปฏิบัติการ หากห้องปฏิบัติการของคุณกำลังประสบปัญหาเหล่านี้ หรือกำลังเริ่มต้นวางระบบและต้องการที่ปรึกษาที่เข้าใจปัญหาอย่างแท้จริง สามารถติดต่อ ทีมงาน Foodtek Supply and Consultant Co.,Ltd ได้ทันที เพื่อให้เราช่วยวิเคราะห์และวางแผนการทำงานที่ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก